Pagina's over ballet

Boekimpressies

Columns

Over Ballet

 
 
 

 

 

 

NEW MOVES HOUDT HET NATIONALE BALLET IN BEWEGING

Choreografie is de levensader van de dans. New Moves - de choreografieworkshop van Het Nationaal Ballet - geeft al sinds jaren ruimte aan dansers om hun choreografietalent te ontwikkelen. Nodig, want choreografie leer je alleen door te doen. Op de vloer. Samen met de uitvoerende dansers. De praktijk is de beste (en enige) leermeester.

Het Nationale Ballet organiseerde in de jaren ’70 al te hooi en te gras choreografieworkshops. Vanaf 1985 kwamen de workshops jaarlijks terug. Het zijn niet de minsten die hun eerste stappen in deze broedplaatsen hebben gecreëerd: Ted Brandsen, David Dawson, Jan Linkens en Krzysztof Pastor.

Dans moet zichzelf blijven ontwikkelen om levend te blijven. Dat is van belang voor Het Nationale Ballet, maar ook voor ‘dans in het algemeen’. De Nederlandse dansgezelschappen staan op een hoog professioneel niveau en genieten zeer veel aanzien in het buitenland. Het is de kunst die toppositie te behouden. De workshops spelen daarin een grote rol.

Spelenderwijs

New Moves geeft ruimte aan jong talent. Dit jaar op een bijzondere manier. Ted Brandsen gaf opdracht aan 4 jonge dansmakers die al eerder in een workshop onderscheidend werk hadden laten zien.

Peter LeungCorps de balletlid Peter Leung liet in 2003 (The Umbrella) en 2005 (Relative Position) al van zich spreken. Dit jaar maakte hij The Space Between Words, over beweging in de ruimte. “Delen van het lichaam bewegen schijnbaar onafhankelijk, ik maak ook veel gebruik van bewegingen uit de gewrichten. Dat heeft iets weg van hiphop, maar mijn achtergrond is klassiek. Ik wilde een combinatie tussen die twee maken. Ik ben er ongeveer twee maanden mee bezig geweest. Goede dansers kiezen, maar ook dansers die een vertaling kunnen maken van mijn ideeën, die mij én elkaar energie geven. Die me vertrouwen, daar komt het in wezen op neer, dat er van al dat gespeel toch iets komt. Tijd is het probleem. Tijd die je echt nodig hebt om een relatie te ontwikkelen tussen jezelf en de dansers. Het zou fijn zijn als er meer tijd was. De workshop is een geweldige kans én zo leuk! De enige manier waarop je kunt leren choreograferen is door te doen tenslotte: je leert het niet in de opleiding, je leert het niet tijdens de repetities. Het inspireert me enorm. Ik heb al weer twee nieuwe projecten in mijn hoofd.”
Via Leung kreeg een andere danser een kans om zijn talenten te laten zien. Thijs Kaldenbach drukte met Gorecki, Quasi una fantasia II zijn muzikale stempel op deze choreografie. Tot vorig jaar was Kaldenbach danser bij Het Nationale Ballet. Een ernstige blessure schakelde hem uit. Zijn rentree volgend seizoen bij Het Nationale Ballet laat hij vooraf gaan door deze compositie.

Eigen stappen

Nicolas RapaïcVerraste Nicolas Rapaïc in 2003 met zijn solo Show, nu liet hij zien dat hij ook de pas de deux een eigen gezicht kan geven. Zijn Wordless is een subtiel samenspel tussen emotie en ruimte. De muziek geeft ook dichotomieën. Bach en Kyriakides, verleden en heden, wat bindt en wat scheidt, melodie en klank. “Ik ben met de choreografie zo’n twee, drie maanden mee bezig geweest. Ik koos voor Ainara om de goede samenwerking. Het is niet altijd gemakkelijk om na de repetities opnieuw te gaan repeteren. Met haar heb ik een goed contact, ze is vriendelijk en ze is een heel goede danser. Ik houd van dans en dansen. Choreografie is voor mij een bijna logisch vervolg. Je voert steeds de bewegingen van anderen uit en op een dag wil je je eigen stappen zetten. Zonder de workshops had ik dat nooit kunnen doen. ”

Alles staat of valt met de dansers

Peter AgardiPéter Ágardi realiseerde zich door zijn tijd bij Het Nationale Ballet dat hij een andere dansstijl heeft en kreeg tegelijkertijd de kans deze nieuwe stijl vorm te geven in de workshops. In 2005 oogstte hij lof met OUT! Het werk voor New Moves 2006 – Deluge - is een complex samenspel van vijf dansers en vijf ‘lichtbakken’, de cocons. In 25 minuten ondergaan de vijf emoties als angst, agressie, liefde, verleiding en verliest één van hen zijn puurheid. “Ik hou ervan om te experimenteren, om dingen uit te proberen. Het is fantastisch dat dit in deze workshop kan. Natuurlijk hebben we nooit genoeg tijd en energie. Het was dan ook een verbazingwekkende klus, als je ook nog eens bedenkt dat niemand betaald krijgt. Alles staat of valt met de dansers, de samenwerking en het samen zijn was heel bijzonder. De workshop heeft mij ook een kans gegeven om in de toekomst verder te gaan met choreografie. Het is al zeker dat ik volgend jaar voor het ballet van Marseille een werk ga maken en er zitten nog andere dingen in de pen.”

Open raam

Daniela CardimDaniela Cardim deed al twee keer eerder mee aan de choreografieworkshop. In 2003 liet zij Encuentro zien en in 2005 9 for 8. In Three movements for cello and piano laat zij op de cellosonates van Brahms drie paren zichzelf, elkaar en de ruimte verkennen. Cardim trof al in februari haar eerste voorbereidingen en begon in maart al met de repetities. “Soms een half uurtje per week. In mei was dit meer. We wisten dat het zwaar zou zijn, maar het was nog zwaarder dan we dachten. We zaten allemaal in ’t Zwanenmeer en Peter (Leung haad ook nog zijn eigen choreografie. We waren vaak ontzettend moe. Maar het is ontzettend de moeite waard om te werken met mensen met wie je wílt werken en die óók met jou willen werken. Je krijgt veel waardevolle feedback. Als de workshops er niet zouden zijn geweest, dan had ik nooit geweten dat ik een talent had voor het choreograferen. De kans die de workshops geven is fantastisch. Het opent een raam voor toekomstige choreografen. Daarom dóen we het, ook al is het zwaar. Het is een kans voor jezelf die je móet grijpen.”

Voor dansers én gezelschap

“Ja”, vult Ted Brandsen aan, “het gaat om een kans geven, het ontwikkelen van talent, potentiële choreografen stukken laten maken. Want zo alleen kun je het leren. Het is belangrijk dat de dansers hun ambities kunnen waarmaken, maar voor ons, Het Nationale Ballet, is het net zo belangrijk dat er steeds nieuwe talentvolle, verrassende choreografen werk leveren.”

Yvonne Philippa

   

terug naar beginpagina